Langırt Sözlüğü

LANGIRT SÖZLÜĞÜ

 

Sözlüğümüzü hazırlarken temel terimleri mutlaka yerlerine koyduk ama oynayanları ve izleyenleri  sarıp onların hayalgücünü harekete geçiren deyimleri de unutmadık.

 

İnternet aleminde yayınlanmış bazı sözlüklere de itibar etmedik çünkü o sözlüklerde olup bizde olmayan terimlerin tümü ITSF ya da USTSA puantajı, turnuva kuralları ve/veya gene bizde kullanılmayan masaların teknik özellikleri ile ilgiliydi. Yani langırtın temel terimleri değil duruma göre değişebilecek puanlama sistemleri, kurallar ya da masa teknik özellikleri veriliyordu. Bunların değişken olması sebebi ile bizim sözlüğümüzde olmalarına gerek olmadığını düşündük.

 

Bizim bilmediğimiz ya da unuttuğumuz deyimleri bizlere elektronik posta yolu ile ulaştırmanız durumunda sözlüğümüze eklemekten memnuniyet duyacağız.

 

Tüm langırtseverlere faydalı olması dileği ile.

 

www.langirt.org bilim kurulu ve Türk Langırt Topluluğu üyeleri.

 

A

Kavram 

Açıklama

Adam

Rotlara takılı bebekler. Belirli bebek özellikleri alfabetik sıralamadaki ilgili yerlerinde tanımlanmıştır.

Açılı Pas

Orta sahada topun bebekler arasında gezdirilirken kenarına dokunulması ve topa vuran bebek merkez noktasına referansla belli bir açı ile aktarılmasıyla verilen pas.

Açılı Şut

Forvet ya da orta sahadan çekilen açılı şutlar. Bir şuta açılı diyebilmek için bebek topa vurduktan sonra topun topa vuran bebeğin merkez noktasına referansla dikey değil de belli bir açı ile karşı kaleye yönlenmesi gereklidir.

Akar

Masa yüzeyinin düz olmaması ya da masa yüzeyinde oyunu etkileyen eğimler.

Ayak

Masanın ayakları

Ayak

Bebeklerin ayak kısımları

 

 

B

Kavram 

Açıklama

Baban Gelse Kurtaramaz

Bilhassa hortum pabuçlu masalarda, atılan şutun karşı kaleye girip geri çıkması ya da karşı kaleye girip diğer kaleden çıkması (Kaynak: Erol Tez)

 Basvur Bakınız Ters Kepçe/Düz Kepçe  

Bebek

Rotlara takılı bebekler. Belirli bebek özellikleri alfabetik sıralamadaki ilgili yerlerinde tanımlanmıştır.

Beton

İyi kaleci 

Bilye

Rot yuvasında rulman kullanılan masaların yatak bilyeleri

Biberlemek

Arkadaşların buluşup langırt oynaması. (Kaynak: Tarkan Yurduneri ve arkadaşları) 

 

C

Kavram 

Açıklama

Cin Can

Adana ve civarında langırta verilen isim. Şimdilerde pek kullanılmıyor olsa gerek.  

Çalım

Orta sahada topa en yakın bebekle tik-tas pası verilecekmiş gibi topun sürülmesinden sonra bu bebeğin aniden topun diğer tarafına geçirilmesi ve bekletmeden ters istikamete sürülerek pas verilmesi

Çekiç

Topun orta bebeğin yayına yerleştirilmesi ve sonra defans üzerinden aşırılması ile kaleye gönderilen ünlü ve çok yaygın vuruş. Top bir T şekli çizerek gol olduğu için çekiç denmektedir.   Diğer isimleri arasında itvur, çekvur, sürtme vb. bulunmaktadır.

Çekvur

Bkz. Çekiç

Çiviler Sağlam 

Kaleye attığı şutlarda isabet bulamayıp sürekli olarak kale  etrafındaki çerçeveyi döven oyunculara yapılan şaka

 

D

Kavram 

Açıklama

Defans

1) Kaleci rotu ve önündeki iki bebekli rot. 2) Savunma yapmak. 3) Kaleci rotunun önündeki iki bebekli rot

Defans Bebeği

Kaleci rotunun önündeki iki bebekli rottaki bebekler

Dikey Hat

Topun durduğu ya da bulunduğu noktaya referansla topun tam merkezinden rakibe doğru dik açı ile çıkarılan hayali doğru.

 Direk/Direkler Kalenin etrafındaki çerçeve  

Düz Ayak

Bebeklerin ayak kısmının dikdörtgen olması. Top kontrolünü zayıflattığı için pek tercih edilmeyen ve dünya tarafından terk edilmeye başlanan bir uygulamadır.

Düz Çekiç

Çekiç vuruşunda topu başlama konumundan hiç  hareket ettirmeden dikey hattaki olası gol açıklıklarına göndermek.

Düz Kepçe

Bebek geriye doğru açılandırılmış halde iken topun kepçelenmesi ile icra edilen ünlü vuruş. Ters kepçenin daha az ünlü ama kimilerince daha çok sevilen kardeşi.

Düz Pas

Topun dikey hattı takip edecek şekilde aktarılması

Düzgün 

Oyun zeminin düz ve oyun oynamaya elverişli olması

 

E

Kavram 

Açıklama

Elektro Bugi

Defans bebeği ile duvar arasında sıkıştırılan topun nihayet serbest kaldığında bulunduğu duvardan rakibe doğru (dar açı ile) fırlaması ve gol olması (Celal Bayar Üniversitesi’nde yaygındır).

Ellik

Sap (Rotların tutulduğu saplar)

Espri Yaptı Heralde/Espri Yapıyor Heralde

1) Forvetin çok zayıf bir gol denemesinde bulunmasına “seyircilerin” kendi aralarında getirdikleri yorum 2) Bir oyuncunun gerçekleşmesi imkansız ya da çok düşük ihtimalli herhangi bir hareketi denemesine “seyircilerin” kendi aralarında getirdikleri yorum.

 

 

 


F

Kavram

Açıklama

Feyk

Rakibin reflekslerinin vereceği tepkiyi kullanmak amacı ile yapılan aldatmaca; pas verilirken ya da şut çekerken yapılabilir. Feyk sadece topa vuracak bebekle icra edilebilir. Ses ya da vücut feyki diye bir şey yoktur.

Fır Fır

Rotların kendi eksenleri etrafında sürekli olarak döndürülmesi. Yasaklanmıştır. Bir bebek topa temas etmeden önce 360 derece dönemez. Topa temas olmasa dahi fır fır dikkat dağıtma ve bir tür hata olarak kabul edilir.

Forvet

1) Üç bebekli hücum hattı. 2) Hücum oyuncusu

Foto

Rakibin çektiği sert bir şutu durdurmadan gelişine geri göndermek. Herhangi bir mevkide gerçekleşebilir. Resim, Tokat gibi diğer isimleri de bulunmaktadır.

Füze

Kaleciden kaleciye çekilen çok sert şut. Füze olması için şutun gol olması ya da en azından karşı kaleye ulaşıp orada defans bebekleri ya da kaleci bebeği tarafından durdurulması gerekir.

 


 

 

G

Kavram 

Açıklama

Gazoz

Oyuna yeni başlayan ve herhangi bir turnuva deneyimi olmadığı için kısa sürede çok ileri seviyede bir oyuncu olduğunu düşünen acemi langırtçı. İlk turnuva deneyimi ile işlerin öyle basit olmadığını anlar

Geri Pas

Forvet ya da orta saha hattından gerideki hatta/hatlara atılan pas.

Gırgırına

İddiasız ve zaman geçirmek için oynanan oyun

Gol

Topun belirlenmiş kurallara uygun bir şekilde rakip kaleye sokulması ve karşılığında kazanılan puan.

 

H

 

Kavram 

Açıklama

Hakem

Oyunu konulmuş kurallara göre idare ve kontrol eden resmi görevli

Handikap

Bir şutun diğer başka bir şuta kıyasla somut eksikliği. Örneğin düz kepçenin ters kepçeye göre handikabı dikey hattı yılan vuruşu ile tehdit edememesidir.

Hat

2li defans, 5li orta saha ya da 3lü forvet hatlarından her biri.

Heveskar

Bkz. Gazoz maddesi

Hücum Hattı

Bkz. Forvet ve Hat maddeleri

 

 

LANGIRT SÖZLÜĞÜ

 

Sözlüğümüzü hazırlarken temel terimleri mutlaka yerlerine koyduk ama oynayanları ve izleyenleri  sarıp onların hayalgücünü harekete geçiren deyimleri de unutmadık.

 

İnternet aleminde yayınlanmış bazı sözlüklere de itibar etmedik çünkü o sözlüklerde olup bizde olmayan terimlerin tümü ITSF ya da USTSA puantajı, turnuva kuralları ve/veya gene bizde kullanılmayan masaların teknik özellikleri ile ilgiliydi. Yani langırtın temel terimleri değil duruma göre değişebilecek puanlama sistemleri, kurallar ya da masa teknik özellikleri veriliyordu. Bunların değişken olması sebebi ile bizim sözlüğümüzde olmalarına gerek olmadığını düşündük.

 

Bizim bilmediğimiz ya da unuttuğumuz deyimleri bizlere elektronik posta yolu ile ulaştırmanız durumunda sözlüğümüze eklemekten memnuniyet duyacağız.

 

Tüm langırtseverlere faydalı olması dileği ile.

 

www.langirt.org bilim kurulu ve Türk Langırt Topluluğu üyeleri.

 

A

Kavram 

Açıklama

Adam

Rotlara takılı bebekler. Belirli bebek özellikleri alfabetik sıralamadaki ilgili yerlerinde tanımlanmıştır.

Açılı Pas

Orta sahada topun bebekler arasında gezdirilirken kenarına dokunulması ve topa vuran bebek merkez noktasına referansla belli bir açı ile aktarılmasıyla verilen pas.

Açılı Şut

Forvet ya da orta sahadan çekilen açılı şutlar. Bir şuta açılı diyebilmek için bebek topa vurduktan sonra topun topa vuran bebeğin merkez noktasına referansla dikey değil de belli bir açı ile karşı kaleye yönlenmesi gereklidir.

Akar

Masa yüzeyinin düz olmaması ya da masa yüzeyinde oyunu etkileyen eğimler.

Ayak

Masanın ayakları

Ayak

Bebeklerin ayak kısımları

 

 

B

Kavram 

Açıklama

Baban Gelse Kurtaramaz

Bilhassa hortum pabuçlu masalarda, atılan şutun karşı kaleye girip geri çıkması ya da karşı kaleye girip diğer kaleden çıkması (Kaynak: Erol Tez)

 Basvur Bakınız Ters Kepçe/Düz Kepçe  

Bebek

Rotlara takılı bebekler. Belirli bebek özellikleri alfabetik sıralamadaki ilgili yerlerinde tanımlanmıştır.

Beton

İyi kaleci 

Bilye

Rot yuvasında rulman kullanılan masaların yatak bilyeleri

Biberlemek

Arkadaşların buluşup langırt oynaması. (Kaynak: Tarkan Yurduneri ve arkadaşları) 

 

C

Kavram 

Açıklama

Cin Can

Adana ve civarında langırta verilen isim. Şimdilerde pek kullanılmıyor olsa gerek.  

Çalım

Orta sahada topa en yakın bebekle tik-tas pası verilecekmiş gibi topun sürülmesinden sonra bu bebeğin aniden topun diğer tarafına geçirilmesi ve bekletmeden ters istikamete sürülerek pas verilmesi

Çekiç

Topun orta bebeğin yayına yerleştirilmesi ve sonra defans üzerinden aşırılması ile kaleye gönderilen ünlü ve çok yaygın vuruş. Top bir T şekli çizerek gol olduğu için çekiç denmektedir.   Diğer isimleri arasında itvur, çekvur, sürtme vb. bulunmaktadır.

Çekvur

Bkz. Çekiç

Çiviler Sağlam 

Kaleye attığı şutlarda isabet bulamayıp sürekli olarak kale  etrafındaki çerçeveyi döven oyunculara yapılan şaka

 

D

Kavram 

Açıklama

Defans

1) Kaleci rotu ve önündeki iki bebekli rot. 2) Savunma yapmak. 3) Kaleci rotunun önündeki iki bebekli rot

Defans Bebeği

Kaleci rotunun önündeki iki bebekli rottaki bebekler

Dikey Hat

Topun durduğu ya da bulunduğu noktaya referansla topun tam merkezinden rakibe doğru dik açı ile çıkarılan hayali doğru.

 Direk/Direkler Kalenin etrafındaki çerçeve  

Düz Ayak

Bebeklerin ayak kısmının dikdörtgen olması. Top kontrolünü zayıflattığı için pek tercih edilmeyen ve dünya tarafından terk edilmeye başlanan bir uygulamadır.

Düz Çekiç

Çekiç vuruşunda topu başlama konumundan hiç  hareket ettirmeden dikey hattaki olası gol açıklıklarına göndermek.

Düz Kepçe

Bebek geriye doğru açılandırılmış halde iken topun kepçelenmesi ile icra edilen ünlü vuruş. Ters kepçenin daha az ünlü ama kimilerince daha çok sevilen kardeşi.

Düz Pas

Topun dikey hattı takip edecek şekilde aktarılması

Düzgün 

Oyun zeminin düz ve oyun oynamaya elverişli olması

 

E

Kavram 

Açıklama

Elektro Bugi

Defans bebeği ile duvar arasında sıkıştırılan topun nihayet serbest kaldığında bulunduğu duvardan rakibe doğru (dar açı ile) fırlaması ve gol olması (Celal Bayar Üniversitesi’nde yaygındır).

Ellik

Sap (Rotların tutulduğu saplar)

Espri Yaptı Heralde/Espri Yapıyor Heralde

1) Forvetin çok zayıf bir gol denemesinde bulunmasına “seyircilerin” kendi aralarında getirdikleri yorum 2) Bir oyuncunun gerçekleşmesi imkansız ya da çok düşük ihtimalli herhangi bir hareketi denemesine “seyircilerin” kendi aralarında getirdikleri yorum.

 

 

 


F

Kavram

Açıklama

Feyk

Rakibin reflekslerinin vereceği tepkiyi kullanmak amacı ile yapılan aldatmaca; pas verilirken ya da şut çekerken yapılabilir. Feyk sadece topa vuracak bebekle icra edilebilir. Ses ya da vücut feyki diye bir şey yoktur.

Fır Fır

Rotların kendi eksenleri etrafında sürekli olarak döndürülmesi. Yasaklanmıştır. Bir bebek topa temas etmeden önce 360 derece dönemez. Topa temas olmasa dahi fır fır dikkat dağıtma ve bir tür hata olarak kabul edilir.

Forvet

1) Üç bebekli hücum hattı. 2) Hücum oyuncusu

Foto

Rakibin çektiği sert bir şutu durdurmadan gelişine geri göndermek. Herhangi bir mevkide gerçekleşebilir. Resim, Tokat gibi diğer isimleri de bulunmaktadır.

Füze

Kaleciden kaleciye çekilen çok sert şut. Füze olması için şutun gol olması ya da en azından karşı kaleye ulaşıp orada defans bebekleri ya da kaleci bebeği tarafından durdurulması gerekir.

 


 

 

G

Kavram 

Açıklama

Gazoz

Oyuna yeni başlayan ve herhangi bir turnuva deneyimi olmadığı için kısa sürede çok ileri seviyede bir oyuncu olduğunu düşünen acemi langırtçı. İlk turnuva deneyimi ile işlerin öyle basit olmadığını anlar

Geri Pas

Forvet ya da orta saha hattından gerideki hatta/hatlara atılan pas.

Gırgırına

İddiasız ve zaman geçirmek için oynanan oyun

Gol

Topun belirlenmiş kurallara uygun bir şekilde rakip kaleye sokulması ve karşılığında kazanılan puan.

 

H

Kavram 

Açıklama

Hakem

Oyunu konulmuş kurallara göre idare ve kontrol eden resmi görevli

Handikap

Bir şutun diğer başka bir şuta kıyasla somut eksikliği. Örneğin düz kepçenin ters kepçeye göre handikabı dikey hattı yılan vuruşu ile tehdit edememesidir.

Hat

2li defans, 5li orta saha ya da 3lü forvet hatlarından her biri.

Heveskar

Bkz. Gazoz maddesi

Hücum Hattı

Bkz. Forvet ve Hat maddeleri