Yerli Masalar ve Türk Langırt Sanayi


Yerli masalar deyince tabi ki biz gibi yaşları 30 ve üstü olanların aklına hemen tipik Türk tipi masalar gelecektir. Bu bölümde esas amacımız halihazırdaki masaları ve masa üreticilerini tanıtmak olsa da eski ustaları yetiştiren ve eski oyunlara sahne olan o emektar masalara bir paragraf açmadan geçmemek gerektiğini düşünüyorum. (Halen bu masalarla oyun oynanan yerleri Nerede Oynayabiliriz sayfamızda görebilirsiniz)

1990lara kadar oyunun Türkiye’deki adresi olan masalar denince, akla hemen gelen birkaç başat özellik gelmektedir. Bunların ilki bebeklerin ayaklarına geçirilmiş hortumlardır. Bu hortumlar lastik olmaları dolayısıyla topu kavrama kabiliyetini en üst derecede sunmaktadırlar oyuncuya. Bu yüksek top kavrama/hakimiyeti de beraberinde kepçe ve ters kepçe vuruşlarında yüksek başarıyı ve yaygınlığı getirmiştir. Bu masalardaki plastik ve bazen de ahşap toplar genellikle ağır ve hafif yumuşak denilebilecek (esner) yapıları ile ayak kısımlarına bahçe hortumu geçirilmiş bebeklerin verdiği yüksek kavrama durumunu pekiştirmektedirler. Üstüne bir de masa zemininin genelde kartonumsu ya da deri kaplamasını eklediğinizde ortaya son derece estetik vuruşlarla örülü ve ayağa paslı bir oyun tipi çıkmaktadır. Unutmadan eklemeli, bahçe hortumu takılı bebeklerin topa vurduğu ya da topu düzenlerken çıkardığı o tok ses de eski oyunlara güzellik katan etkenlerdendir.

Bu özellikleri ile bizim eski tip ve genelde ufak işliklerde imal edilen masalarımızı Fransız Bonzini masalara benzetebiliriz. Biraz daha özele ve enteresana inersek; masaların çubukları her zaman kalın gres ya da makine yağı ile kaplanmıştır diyebiliriz. Biz ve bizden eski ustalar oyunu oynarken rakibi yenmenin yanı sıra üstü başı kirletmemek için de epey çaba gösterirdik/gösterirlerdi. Toplar bir kasede mekanın kasasından alınırdı (genelde 11 top) ve inanır mısınız top kaseleri hemen hemen tüm mekanlarda standarttı. Ayrıca bu masalar günümüzün masalarından epey küçüktüler, bunu da düşelim.  Bu konuyu çok da uzatmadan son bir cümle ile kapamak gerekirse, bu eski tip masaların antika değeri olduğuna inanıyoruz ve yavaş tempolu ama daha teknik oyunu seviyorsanız halen bu masaların sizin için ideal olduğunu belirtiyoruz, onları seviyoruz.

1990 ortalarından itibaren ülkemizde üretilmeye başlanan masalara gelirsek ilk söylememiz gereken hemen hemen hepsinin daha hızlı oyunu destekler nitelikte olduğudur. Bir defa bebekler sert plastiktendir ve artık hortum takma ekolü (belki de geçmişi ve yasağı hatırlatmasın diye) sona ermiştir. Toplar daha sert plastikten ve zemin de cam ya da mika türevleri maddelerden imal edilmektedirler. Bebeklerin ayakları genelde dikdörtgen şekilde olmaktadır. Hepsini bir potada düşününce bebekle top kontrolünden ziyade daha hızlı ve kontrolsüz bir oyun tipinin ortaya çıktığını hissedebilirsiniz. Alakalı olarak yüksek top kavrama gerektiren kepçe ve ters kepçe vuruşları yerlerini tik tak, çekiç gibi topu kavramadan ama kaydırarak yapılan vuruşlara bırakmıştır ve duvar şutu gibi kaotik yapılı vuruşlarla gol aranır olunmuştur. Oyunun daha hızlı oynanmasına ve daha seri vuruşlara yol açması ile Türkiye langırtına hareket getirerek artılar sağlamakla beraber paslı oyunun gerilemesine yol açarak ne yazık ki negatif etkiler de yaratmışlardır. Fakat masa üreticileri bunun farkına 2000lerin başlarında varmış olacaklar ki bazı üreticilerin masalarında bebeklerin ayakları yavaş yavaş ok ucu şeklini almaya başlamış, zemin biraz daha ağırlaştırılmış ve esneyen toplar da kullanıma sokulmuştur. Gene de bu bir tercih meselesidir, eğer hızlı ve kaotik bir oyundan ve çekiç ve türevi vuruşlardan hoşlanıyorsanız günümüz Türk masaları sizin için idealdir. Velev ki tersine, daha kontrollü ve teknik bir oyun taraftarı iseniz ona uygun modern yerli masalar da bulunmaktadır.

Yeni yerli masaların dikkate şayan diğer bir özelliği hemen hemen hepsinin son derece cafcaflı janjanlı ya da albenili olmalarıdır. Aslında bu özellik yasak olan bir oyunu istisnai durumlardan faydalanarak oynatan mekanlar için bir avantaj olmuştu çünkü bu oyuncak-vari cici görünümleri bu oyunun öyle kötü bir şey olmadığı mesajını veriyordu insanlara. Müzikli, elektronik gol sayacı olan ve gol olunca tezahürat yapan masalar artık sıklıkla görülmektedirler.

Jeton sistemi konusu ise tabi ki çok önemlidir. Masaların sağlıklı bir ticari meta haline gelmesi bu sistem sayesinde olmuş ve böylece işyeri sahipleri langırt oyununu karlı bir ticari faaliyet olarak algılamışlardır. (Bazı alışveriş merkezlerinde jeton fiyatları kantarın topuzunu kaçırmış gibi görünmekle beraber).

Üniversite kantinlerinde ve bazı eğlence merkezlerinde geliştirilmiş bir sisteme de değinmeden edemeyeceğim. Masa sahibi/üreticisi masasını günlük jeton hasılatının belli bir yüzdesi karşılığında mekana kiralamakta ve böylece mekan sahibi masa satın almadan oyun oynatabilip para kazanırken üretici de sürekli bir gelire sahip olmaktadır. Nasıl, enteresan değil mi?

Pazar benim gördüğüm kadarı ile herhangi bir hakim firmanın tekelinde değildir. Bunun yerine sayıları onu geçmeyen tüm firmaların birbirlerine yakın oranlarda pazar hakimiyeti sağladıkları söylenebilir. Gene de masa üreticilerinin kulağına küpe olsun diye söylüyorum, yukarıda bahsettiğim iki oyun tipinin aritmetik ortalamasını masasına yansıtabilen üreticiler, gelecekte langırt Türkiye’de yüksek popülariteye ulaşır ve resmi müsabakalara konu olursa, uzun vadede kazançlı çıkacaklardır.

Biliyoruz ki bilhassa büyük şehirlerimizde ve tüm ülkede küçük küçük işliklerde son derece kalite ve spesiyel masalar da üretilmektedir. Bu ufak üreticilerin tarafımızı bilgilendirmeleri halinde onların da iletişim adreslerini bu sayfada yayınlamaktan kıvanç duyarız.

Masa mevzuu ile ilgili son ama en önemli bir not düşmemiz gerek. Eğer masa alacaksanız Langırt Yazıları sayfamızdaki “Masa Alırken” alt sayfamıza mutlaka uğrayın, orada kaliteden pazarlığa ikinci el masalardan piyasadaki yabancı marka masalara değin son derece kritik ve detaylı bilgiler vermekteyiz. Burada çeşitli tipte (marka değil) masaların birbirlerine olan üstünlükleri ve karşılaştırmaları da verilmektedir. Hatta hiç çekinmeyin bizi arayın, nasıl bir oyun oynamak istediğinizi söyleyin size kişisel olarak da yardımcı olmaktan sevinç duyarız. Biz Türkiye’de üretilen tüm masaların kaliteli olduğunu biliyoruz ama aradaki fark sadece ve sadece sizin karakterinize ya da keyfinize ya da işyerinize hangi tip masanın cevap verebileceğidir. Bunun için bizden yardım almaktan lütfen çekinmeyin.  Bir de tabi gene sitemizin Forum/İlanlarınız sayfasına bakmayı unutmayın, çünkü o sayfada satılık masa ilanları da yer almaktadır.